• İzmir’de Bilgi ve İletişim Teknolojileri Sektörü
2010 yılında dünyada yapılan doğrudan yabancı yatırımların (DYY) %16,2’si bilgi ve iletişim teknolojileri sektörüne yapılmıştır. Türkiye’ye baktığımızda bu oran 2010 yılında %12,5’lar seviyesindedir. Dolayısıyla bu sektör Türkiye’deki doğrudan yabancı yatırımlar içerisinde önemli bir yere sahiptir. 2010 yılında küresel DYY projelerinin %5,7’si ve Türkiye’ye gelen projelerin %4,2’si yazılım geliştirme ve AR-GE alanlarında gerçekleştirilmiştir. İzmir’de son yıllarda bu sektöre yüksek miktarda yerli ve yabancı sermaye girişi olmuş, sektördeki firma sayısı hızla artmıştır. Bu artışın sebebi iç pazardaki talebin canlanması, nitelikli işgücü arzının artışı ve altyapının iyileştirilmesidir. İzmir 9 üniversitesi ve çok sayıda meslek yüksek okuluyla işgücü piyasasını beslemektedir. İzmir’deki işgücünün nitelikli olmasının yanında İstanbul ve Ankara’daki muadillerine göre daha rekabetçi ücret koşullarında çalışmaktadır. Ayrıca İzmir’de kurumsal firmalarda işten ayrılma oranı İstanbul ve Ankara’daki muadillerine göre oldukça düşüktür. Bunun sebebi beyaz yakalıların şehre ve firmaya aidiyetlerinin yüksek olmasıdır. Son yıllarda sayısı artan teknoparklar firmalar için diğer bir teşvik edici unsurdur. Bu alanlar BİT firmaları için bir nevi vergi cennetidir. Bütün bu faktörler İzmir’i BİT firmaları için uygun bir lokasyon haline getirmektedir.
Bilgi ve İletişim Teknolojileri Altyapısı
Bilgiye erişim donanım ve internet altyapısı penetrasyonu ile ölçümlenmektedir. Bu alanda TÜİK tarafından her yıl düzenli olarak ‘Hanelerde ve İşyerlerinde Bilişim Teknolojileri Kullanımı’ başlıklı istatistikler yayınlanmaktadır. Bu çalışmaların son üç yıllık perspektifine bakıldığında donanım ve internet penetrasyonu hakkında Türkiye geneline ait bilgilere ulaşmak mümkündür. Donanım açısından bakıldığında mobil telefonların ülkede en önemli potansiyele sahip olduğu ve artış gösterdiği bunun yanında sabit telefonlarda düşüş olduğu; benzer bir eğilimin taşınabilir bilgisayarlarda artışa karşılık masaüstü bilgisayar oranındaki azalma ile gerçekleştiği görülmektedir. Aynı eğilim internete bağlı mobil telefon oranındaki artışla da desteklenmektedir. Bu durum, tüm dünyada olduğu gibi, Türkiye’de de mobil uygulamaların önem kazanacağına işaret etmektedir.

İnternete erişim için kullanılan bağlantı türü incelendiğinde pazara xDSL’in hakim olduğu ancak azalma eğilimine girdiği, diğer yandan yüksek hızlı interneti olanaklı kılan kablonet ve fiber bağlantıların yükseldiği görülmektedir.

İzmir, geniş bant internet altyapısı kullanımında Türkiye pazarının yaklaşık %70’ini elinde bulunduran TTNET’in (bkz. TBK 2011 Faaliyet Raporu) 2010 yılında yaptırdığı pazar araştırması verilerine göre %41,1’lik bir penetrasyon oranı göstermektedir. İzmir; İstanbul (%58,2) ve Ankara’dan (%46,7) sonra üçüncü sıradadır. TTNET’in yanı sıra Turkcell Superonline İzmir’de 2011 yılı sonu itibariyle 140 bin eve 1000 Mbps’e varan hızlarda fiber internet götürmeye yönelik altyapı çalışması yürütmüştür.
Bilişim altyapısı ulusal ölçekli olmakla birlikte İzmir bu alanda öncü bir rol üstlenmektedir. İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından kurulan ve çalışmaları devam eden İzmirNET fiber altyapı projesi kentteki yerel yönetimleri ve önemli kurumları birbirine bağlamakta ve kullanılacak dev bir kamu ağının oluşumuna imkan vermektedir. Bu ağ Türkiye’de kent düzeyinde yapılmış ilk yatırımdır.
Kamu güvenlik ağı MOBESE sisteminin de altlığını oluşturan İzmirNET projesi, Trafik Sinyalizasyon Sistemi’nin geliştirilmesinden Coğrafi Bilgi Sistemi kent terminallerine, İzmir’in kriz yönetiminden İZSU faturaları ve emlak vergilerinin ödenmesine kadar uzanan birçok kamu hizmetinde kullanılmaktadır. Sistem sayesinde halen, İzmir’in önemli 7 noktasından (Alsancak Gar, Basmane Meydanı, Çankaya Gazi Bulvarı, Konak Pier, Eşrefpaşa Hastanesi, Üçyol Metro, Kızılçullu), İzmir Metro güvenlik kameralarından (Üçyol, Konak, Çankaya, Basmane) ve Balçova MOBESE kameralarından Toros Afet Koordinasyon Merkezi’ne görüntü aktarımı İzmirNET üzerinden sağlanmaktadır. E-belediye, e-devlet, e-ticaret, e-sağlık, e-eğitim,
e-araştırma, e-eğlence, dijital radyo-TV servisleri ile geniş alan bilgisayar ağları hizmeti, kablolu-kablosuz internet erişimi, sesli/görüntülü görüşme, telefon-video konferans ve GSM operatörlerine hızlı altyapı hizmetleri sağlaması planlanan İzmirNET 1000 km.lik fiberoptik altyapısı ile Türkiye’de örnek konumdadır.
 İzmir’de Pazar Büyüklüğü
  • Sektörde 1295 adet firma faaliyette
  • Bu firmaların yıllık geliri 390 milyon dolar
  • Bu firmalar 9343 kişi istihdam ediyor
  • İşten ayrılma oranı (attrition rate) %5 civarında
İzmir’de Sektördeki Önemli Şirketler
bilgi iletişim 03
Faaliyete Başlama Tarihi: 2009
Çalışan Sayısı: 850
Faaliyet Alanı: İletişim, Altyapı ve Çağrı Merkezi
bilgi iletişim 06
Faaliyete Başlama Tarihi: 1994
Çalışan Sayısı: 200
Faaliyet Alanı: : Mobil İletişim, Bölgesel Merkez
bilgi iletişim 08
Faaliyete Başlama Tarihi: 2006
Çalışan Sayısı: 80
Faaliyet Alanı: Mobil İletişim, Data Center
bilgi iletişim 10
Faaliyete Başlama Tarihi: 2012
Çalışan Sayısı: 750
Faaliyet Alanı: Dijital Arşivleme (Vodafone ve TurkTelekom’un Arşivlerinin Dijitalleriştirilmesi)
bilgi iletişim 12
Faaliyete Başlama Tarihi: 2012
Çalışan Sayısı: 200
Faaliyet Alanı: MENA Bölgesi Bölgesel Ar-Ge Merkezi
bilgi iletişim 14
Faaliyete Başlama Tarihi: 2011
Çalışan Sayısı: 20 - 25
Faaliyet Alanı: Yazılım Geliştirme ve Danışmanlık Hizmetleri
bilgi iletişim 16
Faaliyete Başlama Tarihi: 1991
Çalışan Sayısı: 60
Faaliyet Alanı: Yazılım
İzmir’de Nitelikli İşgücü
  • İdari bilimler, tıp ve mühendislik fakültelerine sahip üç devlet, altı özel olmak üzere dokuz üniversite
  • Yılda yaklaşık 16.000 mezun
  • 102.282 öğrenci
  • Türkiye’nin 2 Teknoloji Üniversitesinden bir tanesi: İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü (İYTE)
  • İYTE bünyesinde İZKA desteğiyle oluşturulan Türkiye’nin en büyük kuluçka ve inovasyon merkezi
  • Farklı sektörlere nitelikli işgücü sağlayan pek çok meslek yüksek okulu
2011-2012
Dönemi
Dokuz Eylül Üniversitesi
Ege Üniversitesi
İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü
İzmir Ekonomi Üniversitesi
YaşarÜniversitesi
Lisans
Master
PhD
Lisans
Master
PhD
Lisans
Master
PhD
Lisans
Master
PhD
Lisans
Master
PhD
Bilgisayar+ Yazılım Mühendisliği
64
7
-
103
11
3
42
5
-
106
-
-
60
4
-
Elektrik
-Elektronik Mühendisliği
33
13
2
50
5
1
34
8
4
-
-
-
4
1
-
Makine Mühendisliği/ Endüstri Sistemleri Mühendisliği
181
-
-
59
9
5
19
12
4
55
-
-
-
-
-
TOPLAM
278
20
2
212
25
9
95
25
8
161
0
0
64
5
0
Düşük Hareketlilik
Şehrin yaşamak için cazip olmasının sonuçlarından birisi bilgi işçilerinin kurumsal bir firmada iş bulmaları durumunda yeni bir iş arama faaliyetinde bulunmamalarıdır. Sektördeki firmalarla yapılan mülakatlardan elde edilen verilere göre sektörde işten ayrılma oranı ortalama yıllık %5’dir.
Yaşamak için Cazip Bir Şehir
BİT firmalarında çalışan “bilgi işçileri” genelde iyi eğitimli ve yaratıcılık seviyeleri yüksek çalışanlardır. Bu çalışanlar kendilerini özgür, sosyal ve ferah hissedecekleri ortamlarda daha verimli çalışırlar. Dolayısıyla mental olarak rahat hissetmelerini sağlayıcı dışsal faktörler gereklidir. Bu faktörlere örnek olarak şehirdeki sosyal etkinliklerin sayısı ve kalitesi, güneşli gün sayısı, tatil imkanları, modern yaşam alanları gösterilebilir. İzmir sahip olduğu değerleriyle bu ortamı sunmaktadır. İzmirlilerin büyük bir bölümü kendilerini tatmin edecek bir iş bulmaları durumunda İzmir’de kalmayı tercih etmektedirler. Bununla birlikte İstanbul ve Ankara’da yaşayan beyaz yakalıların önemli bir bölümü de hayatlarının bir döneminde İzmir’de yaşamayı planlamaktadırlar. Bu da şehrin cazibesini ortaya koymaktadır.
Kaynaklar:
Kalkınma Bakanlığı, McKinsey, 2013, Bilgi Teknolojileri Sektörü Ekseni Mevcut Durum Raporu İZKA-İYTE,2013 ,İzmir Bilgi Toplumu Temelli Kalkınma Stratejisi
Deloitte-İSPAT,2010,Bilgi ve İletişim Teknolojileri Raporu
Deloitte, YASED, 2012, 2023 Hedefleri Yolunda Bilgi ve İletişim Teknolojileri
Teknoloji Geliştirme Bölgeleri (Tgb-Teknopark)
İleri teknoloji kullanan ya da yeni teknolojileri geliştirmeye yönelik hedefleri olan firmaların, belirli bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü ya da AR-GE merkez veya enstitüsünün olanaklarından da yararlanarak, teknoloji veya yazılım geliştirdikleri ve üretebildikleri, teknolojik bir buluşu ticari bir ürün, yöntem veya hizmet haline dönüştürmek için faaliyet gösterdikleri, akademik, ekonomik ve sosyal yapının bütünleştiği site veya bu özelliklere sahip alanlar teknopark olarak tanımlanmaktadır.
Teknoloji geliştirme bölgelerinin sağladığı avantajlar
Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde yer alan firmalar üniversite ve araştırma kurumları ile birlikte ortak çalışma imkânı da bularak aşağıdaki avantajlardan yararlanabilmektedir:
  • Yazılım geliştirme ve AR-GE faaliyetlerinden elde edilen kazançlar 31 Aralık 2023 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden muaftır.
  • TGB içinde üretilen uygulama yazılımlarının satışı 31 Aralık 2023 tarihine kadar KDV’den muaftır. Bunlara sistem yönetimi, veri yönetimi,
iş uygulamaları, farklı iş sektörleri, internet, mobil telefonlar ve askeri komuta kontrol sistemlerinde kullanılan yazılımlar dâhildir.
  • Bölgede çalışan, AR-GE ve destek personelinin bu görevleri ile ilgili ücretleri 31 Aralık 2023 tarihine kadar her türlü vergiden müstesnadır. Muafiyet kapsamındaki destek personeli sayısı AR-GE personeli sayısının % 10’unu aşamaz.
  • İşletmeler, bölgede başlatıp sonuçlandırdıkları AR-GE projeleri sonucu elde ettikleri teknolojik ürünün üretilmesi için gerekli yatırımı, yönetici
şirketin uygun bulması ve Bakanlığın izin vermesi şartıyla bölge içerisinde yapabilirler.
Teknoparktaki Vergi İndirim ve İstisnaları
Teknoparkİçi
Teknopark Dışı
Kurumlar/Gelir Vergisi
0%
Kurumlar Vergisi:20% Gelir Vergisi: 15%-35%
KDV
0%
8%-18%
Personel Ücretleri
Gelir Vergisi
0%
15%-35%
Sosyal Güvenlik Primleri (İşçi Payı)
14%
14%
Sosyal Güvenlik Primleri (İşveren Payı)
9,75%
19,5%
İşsizlik Sigortası Ödemeleri
2%- 3%
2%- 3%
Damga Vergisi
0
0,5%- 0,1%
İzmir’de üç adet aktif teknopark bulunmaktadır.İki yeni teknoparkın kurulma süreci ise devam etmektedir.
İzmir Teknoloji Geliştirme Bölgesi (İZTEKGEB)
www.iztekgeb.com
iztekgeb
İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü bünyesinde
  • İçlerinde Accenture, Siskon, Netsis gibi lider firmalarında yer aldığı 80’in üzerinde Ar-Ge ve yazılım firmasını barıdırıyor.
  • Türkiye’nin en büyük kuluçka ve inovasyon merkezi bölgede yer alıyor.
  • İZTEKGEB’de bulunan Ar-Ge ofi 10 USD/m2 aylık kira bedeli ve 4 USD/m2 aylık işletme gideri (bakım, onarım, temizlik, güvenlik, su vb hizmetler)
  • İZTEKGEB’de uzun vadeli olarak yer almak isteyen firmalara yönelik Yap-Kullan-Devret modeli (ihtiyaç fazlası kısımlar gelir amaçlı kiraya verilebilir) uygulanıyor.
Detaylı bilgi için bkz: //www.investinizmir.com/tr/html/150/IZTEKGEB
Dokuz Eylül Teknoloji Geliştirme Bölgesi (DEPARK)  
depark.deu.edu.tr
Dokuz Eylül Üniversitesi bünyesinde
  • Bilişim ve Sağlık Ar-Ge’si alanlarında uzmanlaşmış iki tematik teknopark
  • Türkiye’nin hastane ile tam entegrasyona sahip ilk tematik sağlık teknoparkı
  • Türkiye’nin en büyük kamu Ar-Ge yatırımı olan İzmir İleri Biyomedikal Ar-Ge Merkezine sahip
  • DEPARK’ta bulunan Ar-Ge ofisleri: 25 TL/m2 aylık kira bedeli ve 10 TL/m2 aylık işletme gideri (bakım, onarım, temizlik, güvenlik, su vb hizmetler)
  • DEPARK’ta uzun vadeli olarak yer almak isteyen firmalara yönelik Yap-Kullan-Devret modeli
Detaylı bilgi için bkz: //www.investinizmir.com/tr/html/895/DEPARK
İzmir Bilim Park                                                              
www.izmirbilimpark.com.tr
İzmir Ekonomi Üniversitesi bünyesinde
  • Menderes Tekeli Organize Sanayi Bölgesi içerisinde
  • Çevresindeki sanayi tesisleri ile tam entegre
  • 22.897 m2 alan üzerinde kurulmuş
  • Bilişim, biyoteknoloji ve tarım firmalarına hizmet vermekte
  • İzmir’de kurulan ilk kuluçka merkezi Embryonix
Detaylı bilgi için bkz: //www.izmirbilimpark.com.tr/
Copyright 2016 © Siskon Otomasyon Reklam Ajansı İzmir